پیر بریان (Pierre Briant)

معرفی

پیر بریان (به فرانسوی: Pierre Briant) (زادهٔ ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۰ در آنگِه) تاریخ‌نگار و ایران‌شناس برجستهٔ فرانسوی است[reference:0][reference:1]. او یکی از بزرگترین متخصصان تاریخ شاهنشاهی هخامنشی و امپراتوری اسکندر مقدونی در جهان به شمار می‌رود[reference:2].

بریان از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۲، دارندهٔ کرسی «تاریخ و تمدن جهان هخامنشی و امپراتوری اسکندر» در کالج دو فرانس (Collège de France) بود[reference:3][reference:4] و هم‌اکنون به عنوان استاد ممتاز (Professeur émérite) این مؤسسه فعالیت می‌کند[reference:5].

زندگی و تحصیلات

پیر بریان در ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۰ در شهر آنگِه (Angers)، در منطقهٔ من-ا-لوآر (Maine-et-Loire) فرانسه به دنیا آمد.

او تحصیلات عالی خود را در رشتهٔ تاریخ در دانشگاه پواتیه (Université de Poitiers) بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۵ به پایان رساند و در سال ۱۹۶۵ موفق به کسب مدرک «اگریگاسیون» (Agrégation)، بالاترین مدرک آموزشی فرانسه در رشتهٔ تاریخ، شد.

او در سال ۱۹۷۲ از پایان‌نامهٔ دکترای دولتی (doctorat d'État) خود با موضوع «آنتيگون يک‌چشم» (Antigone le Borgne) دفاع کرد. این پایان‌نامه در سال ۱۹۷۳ به صورت کتاب منتشر شد.

فعالیت حرفه‌ای

دوران تدریس

بریان فعالیت حرفه‌ای خود را به عنوان دبیر تاریخ-جغرافیا در دبیرستان ژُفرِ مونپلیه (Lycée Joffre de Montpellier) از ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۷ آغاز کرد.

او سپس به مدت هفت سال (۱۹۶۷–۱۹۷۴) به عنوان دستیار و سپس مدرس تاریخ باستان در دانشگاه تور (Université de Tours) مشغول به کار شد.

در سال ۱۹۷۴، به مقام استاد تاریخ باستان در دانشگاه تولوز-دو-لومیرای (Université Toulouse-II Le Mirail) منصوب شد و تا سال ۱۹۹۸، یعنی به مدت بیست و پنج سال، در این دانشگاه به تدریس پرداخت.

کالج دو فرانس (۱۹۹۹–۲۰۱۲)

اوج دوران حرفه‌ای بریان در سال ۱۹۹۹ رقم خورد، زمانی که به عنوان استاد به کالج دو فرانس (Collège de France) در پاریس دعوت شد.

او از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۲، دارندهٔ کرسی «تاریخ و تمدن جهان هخامنشی و امپراتوری اسکندر» (Histoire et civilisation du monde achéménide et de l'empire d'Alexandre) در این مؤسسهٔ معتبر بود[reference:26][reference:27]. پس از بازنشستگی، به عنوان استاد ممتاز کالج دو فرانس به فعالیت‌های علمی خود ادامه داد.

فعالیت‌های علمی و بین‌المللی

پیر بریان علاوه بر تدریس، مسئولیت‌های علمی و بین‌المللی متعددی را بر عهده داشته است:

• بنیان‌گذاری وب‌سایت Achemenet (www.achemenet.com) در سال ۲۰۰۰، که هدف آن گردآوری تمامی اسناد مرتبط با جهان هخامنشی در اینترنت است.
• بنیان‌گذاری و مدیرکلی مجموعه کتاب «Persika»، منتشر شده توسط انتشارات دو بوکار (Éditions de Boccard) در پاریس.
• بنیان‌گذاری و سردبیر مجلهٔ آنلاین «ARTA» (Achaemenid Research in Texts and Archaeology)، که تنها مجلهٔ تخصصی جهان در زمینهٔ مطالعات هخامنشی است.
• استاد مدعو در دانشگاه‌های معتبر جهان از جمله دانشگاه شیکاگو (۱۹۹۶) و پیزا.

جوایز و افتخارات

پیر بریان به پاس یک عمر فعالیت علمی، جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرده است:

• شوالیه لژیون دونور (Chevalier de la Légion d’Honneur)
• شوالیه نشان پالم آکادمیک (Chevalier des Palmes académiques)
• دکترای افتخاری از دانشگاه شیکاگو (Doctor Honoris Causa)
• عضو وابستهٔ آکادمی کتیبه‌ها و ادبیات (Académie des Inscriptions et Belles-Lettres) از سال ۱۹۹۸
• عضو وابستهٔ مؤسسهٔ باستان‌شناسی آلمان (Deutsches Archäologisches Institut)
• همکار وابستهٔ آکادمی بریتانیا (Corresponding Fellow of the British Academy) از سال ۲۰۰۹

آثار مهم

پیر بریان نویسندهٔ کتاب‌ها و مقالات متعددی دربارهٔ تاریخ ایران باستان و یونان است. مهم‌ترین آثار او عبارتند از:

• Histoire de l'empire perse: de Cyrus à Alexandre (تاریخ امپراتوری هخامنشی: از کوروش تا اسکندر، ۱۹۹۶) — این کتاب که توسط پیتر تی. دانیلز به انگلیسی ترجمه شده است (From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, ۲۰۰۲)، به عنوان مهم‌ترین و جامع‌ترین اثر دربارهٔ شاهنشاهی هخامنشی شناخته می‌شود.

• Alexandre le Grand (اسکندر مقدونی) — کتابی در مجموعهٔ «Que sais-je?» که بارها تجدید چاپ شده است.

• Alexandre des Lumières (اسکندر روشنگری، ۲۰۱۲) — دربارهٔ نگاه به اسکندر در دوران روشنگری.

• Antigone le Borgne (آنتیگون یک‌چشم، ۱۹۷۳) — پایان‌نامهٔ دکتری او.

• Rois, tributs et paysans (پادشاهان، خراج‌ها و دهقانان، ۱۹۸۲).

• Darius, les Perses et l'Empire (داریوش، پارسیان و امپراتوری، ۱۹۹۲) — کتابی در مجموعهٔ «Découvertes Gallimard».

• De la Grèce à l'Orient: Alexandre le Grand (از یونان تا شرق: اسکندر مقدونی، ۱۹۸۷) — کتابی دیگر در مجموعهٔ «Découvertes Gallimard».

زندگی شخصی

پیر بریان برادر ژو بریان (Jo Briant)، استاد و فعال مدنی، است.

منابع