متیو کالبریث پری (Matthew Calbraith Perry)

اطلاعات شناسنامه‌ای
نام کامل	متیو کالبریث پری (Matthew Calbraith Perry)
تاریخ تولد	۱۰ آوریل ۱۷۹۴
محل تولد	نیوپورت، رود آیلند، ایالات متحده
تاریخ درگذشت	۴ مارس ۱۸۵۸ (۶۳ سالگی)
محل درگذشت	نیویورک سیتی، نیویورک، ایالات متحده
همسر	جین اسلایدل (ازدواج: ۲۴ دسامبر ۱۸۱۴)
فرزندان	۱۰ فرزند
پدر	کریستوفر ریموند پری (Christopher Raymond Perry)
مادر	سارا والاس الکساندر (Sarah Wallace Alexander)
برادر	الیور هازارد پری — قهرمان نبرد دریاچه ایری
تحصیلات	آموزش عملی در دریا از سن ۱۵ سالگی
پیشه	افسر نیروی دریایی ایالات متحده با درجهٔ کومودور (Commodore)
سال‌های خدمت	۱۸۰۹–۱۸۵۸
جنگ‌ها	جنگ ۱۸۱۲، جنگ آمریکا و مکزیک
آثار برجسته	روایت سفر یک اسکادران آمریکایی به دریاهای چین و ژاپن (۱۸۵۶)

معرفی

متیو کالبریث پری (Matthew Calbraith Perry) (۱۰ آوریل ۱۷۹۴ – ۴ مارس ۱۸۵۸) افسر نیروی دریایی ایالات متحده با درجهٔ کومودور (Commodore) بود که در چندین جنگ، از جمله جنگ ۱۸۱۲ و جنگ آمریکا-مکزیک، فرماندهی کشتی‌ها را بر عهده داشت.

او بیش از هر چیز به خاطر رهبری «سفر پری» (Perry Expedition) در سال‌های ۱۸۵۳–۱۸۵۴ شناخته می‌شود که به پایان ۲۵۰ سال سیاست انزوای ژاپن انجامید. پری با امضای «قرارداد کاناگاوا» (Convention of Kanagawa) در سال ۱۸۵۴، روابط دیپلماتیک رسمی بین ایالات متحده و ژاپن را برقرار کرد.

علاوه بر این، پری به عنوان «پدر نیروی دریایی بخار» (Father of the Steam Navy) در ایالات متحده شناخته می‌شود، زیرا او یکی از پیشگامان مدرن‌سازی نیروی دریایی آمریکا با استفاده از نیروی بخار بود.

اوایل زندگی و خانواده

زادگاه و خانواده

متیو پری در ۱۰ آوریل ۱۷۹۴ در نیوپورت، رود آیلند به دنیا آمد. او چهارمین فرزند از هشت فرزند خانواده بود.

خانوادهٔ پری یکی از مشهورترین خاندان‌های نیروی دریایی آمریکا بود:

• پدرش، کریستوفر ریموند پری (۱۷۶۱–۱۸۱۸)، کاپیتان نیروی دریایی بود که در جنگ انقلاب آمریکا هم به عنوان سرباز و هم ملوان جنگیده و سه بار اسیر شده بود.
• برادر بزرگترش، الیور هازارد پری، قهرمان ملی آمریکا بود که در جنگ ۱۸۱۲ در نبرد دریاچه ایری، اولین آمریکایی بود که یک اسکادران کامل بریتانیایی را شکست داد.
• مادرش، سارا والاس الکساندر (۱۷۶۸–۱۸۳۰)، اهل شهرستان داون ایرلند بود.

خانوادهٔ پری ریشه‌های کوئیکری (کواکر) داشتند، اگرچه پدرش از صلح‌طلبی این فرقه دست کشیده و به نیروی دریایی پیوست.

آغاز کار نیروی دریایی

پری در سن ۱۵ سالگی در سال ۱۸۰۹ با کمک نامهٔ توصیه‌ای از پدرش، به عنوان میان‌درجه‌دار (Midshipman) به نیروی دریایی ایالات متحده پیوست.

او آموزش خود را آغاز کرد و سپس به ناوچهٔ «ریونج» (Revenge) به فرماندهی برادر بزرگترش، الیور هازارد پری، پیوست.

دوران حرفه‌ای

جنگ ۱۸۱۲

در خلال جنگ ۱۸۱۲، پری در حالی که برادرش به شهرت رسید، خود به درجهٔ ستوان موقت (Acting Lieutenant) ارتقا یافت و مأمور محافظت از بندر نیویورک در برابر حملات احتمالی بریتانیا شد.

ازدواج و زندگی شخصی

در همین دوران، پری با جین اسلایدل (Jane Slidell) آشنا شد و در ۲۴ دسامبر ۱۸۱۴ با او ازدواج کرد. جین دختر جان اسلایدل، یک تاجر برجسته، بود.

این زوج صاحب ۱۰ فرزند شدند. در دوران مرخصی از نیروی دریایی، پری بر روی کشتی‌های تجاری پدرشوهرش تجربه کسب کرد.

نخستین فرماندهی و مأموریت‌های اولیه

نخستین فرماندهی پری، ناوچهٔ «شارک» (USS Shark) بود که به سواحل آفریقا اعزام شد تا در سرکوب تجارت برده در اقیانوس اطلس شرکت کند.

در ۲۵ مارس ۱۸۲۲، پری با ناوچهٔ شارک به کی وست (Key West) در فلوریدا رفت و پرچم ایالات متحده را در آنجا برافراشت و این منطقه را به عنوان قلمرو آمریکا اعلام کرد.

فرماندهی یارد نیروی دریایی بروکلین

بین سال‌های ۱۸۳۳ تا ۱۸۴۳، پری فرماندهی یارد نیروی دریایی بروکلین (Brooklyn Navy Yard) را بر عهده داشت. در این دوران، او بر چندین پروژهٔ مهم متمرکز شد:

• بهبود رفتار و سلامت ملوانان
• آموزش نیروی دریایی
• ترویج استفاده از نیروی بخار در کشتی‌ها

«پدر نیروی دریایی بخار»

پری یکی از پیشگامان استفاده از نیروی بخار در نیروی دریایی آمریکا بود. او در سال ۱۸۳۸ گفت:

پس از ارتقا به درجهٔ کاپیتان، او بر ساخت دومین ناوچهٔ بخار نیروی دریایی، یواساس «فولتن» (USS Fulton)، نظارت کرد و پس از تکمیل، فرماندهی آن را بر عهده گرفت.

او همچنین نخستین مدرسهٔ توپخانهٔ نیروی دریایی آمریکا را در حالی که فرماندهی فولتن را از ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۱ بر عهده داشت، تأسیس کرد.

پری به دلیل این دستاوردها، عنوان «پدر نیروی دریایی بخار» را دریافت کرد.

جنگ آمریکا و مکزیک (۱۸۴۶–۱۸۴۸)

در سال ۱۸۴۱، پری به درجهٔ کومودور (Commodore) ارتقا یافت و به عنوان فرماندهٔ یارد نیروی دریایی نیویورک منصوب شد.

در سال ۱۸۴۶، هنگامی که ایالات متحده با مکزیک وارد جنگ شد، پری فرماندهی بزرگ‌ترین نیروی دریایی آمریکا تا آن زمان را بر عهده گرفت. او در خلیج مکزیک به خدمت پرداخت و فرماندهی اسکادران خلیج را بر عهده گرفت.

سفر به ژاپن (۱۸۵۳–۱۸۵۴)

پیش‌زمینه

در اواسط قرن نوزدهم، ایالات متحده به دلایل متعددی به دنبال برقراری روابط با ژاپن بود:

• ایستگاه‌های سوخت‌گیری برای کشتی‌های بخار در مسیر اقیانوس آرام
• صنعت نهنگ‌گیری که به بنادر امن در اقیانوس آرام شمالی نیاز داشت
• بازاریابی برای کالاهای آمریکایی در آسیا
• گزارش‌هایی از بدرفتاری با ملوانان آمریکاییِ غرق‌شده در سواحل ژاپن

پیش از پری، چندین مأموریت آمریکایی برای برقراری ارتباط با ژاپن ناموفق بوده بودند. در سال ۱۸۵۱، رئیس‌جمهور میلارد فیلمور (Millard Fillmore) یک سفر رسمی دریایی به ژاپن را مجاز کرد و ابتدا کومودور جان آولیک (John Aulick) را مأمور این کار کرد، اما قبل از حرکت، آولیک از سمت خود برکنار و متیو پری جایگزین او شد.

آماده‌سازی

پری در دسامبر ۱۸۵۱ به فرماندهی اسکادران هند شرقی (East India Squadron) منصوب شد و از ژانویهٔ سال بعد برنامه‌ریزی برای سفر را آغاز کرد.

او تمام مطالب موجود دربارهٔ ژاپن را جمع‌آوری کرد تا با فرهنگ و آداب و رسوم این کشور آشنا شود. پری به خوبی می‌دانست که مراسم تشریفاتی، موسیقی، غذا و نوشیدنی نقش مهمی در دیپلماسی دریایی دارند، بنابراین یک رهبر ارکستر ایتالیایی، یک آشپز فرانسوی و مقادیر زیادی غذا و نوشیدنی را با خود برد.

او همچنین اهمیت علمی سفر را درک کرد و یک گیاه‌شناس به نام دکتر جیمز مورو و هنرمندانی را برای ثبت تصویری سفر استخدام کرد.

پری نامه‌ای رسمی از رئیس‌جمهور فیلمور به همراه داشت که درخواست دوستی و برقراری روابط تجاری با ژاپن را مطرح می‌کرد.

حرکت به سوی ژاپن

پری در ۲۴ نوامبر ۱۸۵۲ از نورفولک، ویرجینیا به سمت ژاپن حرکت کرد. او ناوچهٔ بخار پارویی یواساس «میسیسیپی» (USS Mississippi) را به عنوان پرچم‌دار (flagship) خود انتخاب کرد.

در طول مسیر، او در مادیرا، سنت هلنا، کیپ‌تاون، موریس، سیلان، سنگاپور، ماکائو، هنگ‌کنگ و شانگهای توقف کرد. در هنگ‌کنگ با ساموئل ولز ویلیامز، زبان‌شناس آمریکایی، ملاقات کرد که نامه‌های رسمی او را به چینی ترجمه کرد.

ورود به ژاپن (ژوئیه ۱۸۵۳)

در ۸ ژوئیه ۱۸۵۳، پری با چهار کشتی (دو کشتی بخار و دو کشتی بادبانی) وارد خلیج توکیو (ادو) شد. کشتی‌های او عبارت بودند از:

• یواساس «سوسکوهانا» (USS Susquehanna) — ناوچهٔ بخار
• یواساس «میسیسیپی» (USS Mississippi) — ناوچهٔ بخار
• یواساس «پلیموث» (USS Plymouth) — کشتی بادبانی
• یواساس «ساراگوسا» (USS Saratoga) — کشتی بادبانی

کشتی‌های پری در آبراهٔ اوراگا (Uraga Strait) در حدود ۲۷ مایلی جنوب ادو (توکیوی امروزی) لنگر انداختند.

مقامات ژاپنی از پری خواستند که در خلیج بماند در حالی که آنها درخواست او برای عهدنامه را به شوگان (حاکم واقعی ژاپن) گزارش می‌دادند. پری نامهٔ رسمی رئیس‌جمهور فیلمور را به مقامات ژاپنی تسلیم کرد.

پس از تحویل نامه، پری به سواحل چین بازگشت و قول داد سال بعد برای دریافت پاسخ بازگردد.

بازگشت و امضای قرارداد (فوریه–مارس ۱۸۵۴)

پری در ۱۳ فوریه ۱۸۵۴ با ۱۰ کشتی و ۱٬۶۰۰ نفر به ژاپن بازگشت. این نمایش عظیم نیروی نظامی برای «ترساندن» و «حیرت‌زده کردن» طراحی شده بود.

پس از مقاومت اولیه، به پری اجازه داده شد در ۸ مارس ۱۸۵۴ در کاناگاوا (نزدیک یوکوهامای امروزی) پیاده شود.

قرارداد کاناگاوا (Convention of Kanagawa) در ۳۱ مارس ۱۸۵۴ به امضا رسید. پری به عنوان نمایندهٔ تام‌الاختیار آمریکا امضا کرد و هایاشی آکیرا (Hayashi Akira) از طرف ژاپن امضا کرد.

مفاد قرارداد کاناگاوا

• گشایش دو بندر به روی کشتی‌های آمریکایی: شیمودا و هاکوداته
• تأمین سوخت، آب و آذوقه برای کشتی‌های آمریکایی در این بنادر
• پذیرایی از ملوانان آمریکاییِ غرق‌شده
• اجازهٔ ایجاد کنسولگری آمریکا در ژاپن

بازگشت به ایالات متحده

پری در سال ۱۸۵۵ به عنوان یک قهرمان دیپلماتیک به ایالات متحده بازگشت.

کنگرهٔ آمریکا به پاداش کار او، مبلغ ۲۰٬۰۰۰ دلار (معادل حدود ۵۳۰٬۰۰۰ دلار در سال ۲۰۲۴) به او اعطا کرد.

او از بخشی از این پول برای تهیه و انتشار گزارشی از سفر خود در سه جلد با عنوان «روایت سفر یک اسکادران آمریکایی به دریاهای چین و ژاپن» (Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan) در سال ۱۸۵۶ استفاده کرد.

سال‌های پایانی و درگذشت

پس از بازگشت از ژاپن، پری چند سال دیگر در نیویورک سیتی زندگی کرد.

او در ۴ مارس ۱۸۵۸ در نیویورک سیتی در سن ۶۳ سالگی درگذشت.

اگرچه او درخواست کرده بود که در نیوپورت به خاک سپرده شود، اما در ابتدا در نیویورک دفن شد. سرانجام در سال ۱۸۶۴، هشت سال پس از مرگش، پیکر او به نیوپورت، رود آیلند منتقل شد.

میراث و تأثیرگذاری

افتتاح ژاپن

سفر پری نقطهٔ عطفی در تاریخ ژاپن و روابط شرق و غرب بود. او پس از بیش از ۲۰۰ سال، ژاپن را به روی جهان غرب گشود.

اگرچه پری نخستین غربی‌ای نبود که از ژاپن دیدن کرد، اما او نخستین کسی بود که موفق شد ژاپن را مجبور به امضای یک معاهدهٔ رسمی کند.

پس از پری، روسیه، بریتانیا، فرانسه و هلند نیز از الگوی او پیروی کردند و با ژاپن معاهدات مشابهی امضا کردند. این رویدادها در نهایت به سقوط شوگون‌سالاری توکوگاوا و بازسازی میجی (Meiji Restoration) در سال ۱۸۶۸ انجامید.

«پدر نیروی دریایی بخار»

پری به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌ها در مدرن‌سازی نیروی دریایی ایالات متحده شناخته می‌شود. او:

• از نیروی بخار در کشتی‌ها حمایت کرد
• نخستین سپاه مهندسان دریایی آمریکا را سازماندهی کرد
• نخستین مدرسهٔ توپخانهٔ دریایی را تأسیس کرد
• به توسعهٔ سیستم کارآموزی برای آموزش ملوانان کمک کرد

یادبودها

• ژاپن در ۱۴ ژوئیه ۱۹۰۱ در محل اولین پیاده‌روی پری، یک یادبود برای او برپا کرد. این یادبود در پارک پری در یوکوسوکا، ژاپن، همچنان پابرجاست.
• در نیوپورت، رود آیلند، زادگاه او، یک پلاک یادبود در کلیسای ترینیتی و یک مجسمه از پری وجود دارد.
• یک مدرسهٔ ابتدایی و دبیرستان به نام متیو سی. پری در پایگاه نیروی هوایی دریایی ایواکونی در ژاپن وجود دارد.
• پرچم تاریخی پری که در مراسم امضای قرارداد کاناگاوا به کار رفته بود، امروزه در موزهٔ آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده در آناپولیس، مریلند نگهداری می‌شود.

منابع